Walentynki to święto, podczas którego miliony ludzi na całym świecie okazują sobie uczucia w wyjątkowy sposób. Co roku celebrują je pary, a niekiedy też przyjaciele i inne bliskie sobie osoby. Dla większości z nich to doskonały pretekst do drobnych gestów i ważny moment w relacji. Skąd jednak tak właściwie się wzięły, co tak naprawdę oznaczają i dlaczego właśnie ta data stała się symbolem miłości? Na te pytania odpowiada ten tekst.
Dzień Świętego Walentego, bo tak właściwie określa się walentynki, to święto wszystkich zakochanych. Kojarzone jest zatem przede wszystkim z miłością romantyczną. Tego dnia wiele par świadomie znajduje czas dla siebie i pokazuje drugiej stronie, że jest ważna – słowem, gestem, wspólnym wyjściem albo drobnym, symbolicznym upominkiem. Finalnie więc zawsze mają one na celu okazywanie uczuć w związku w wyjątkowy sposób.
Walentynki to święto międzynarodowe, które na mocy decyzji papieża Gelazjusza I z 496 r. przypada na 14 lutego. Data ta jest powszechnie przyjęta w większości krajów na świecie.
Brazylijskie walentynki „Dia dos Namorados” obchodzi się 12 czerwca. Ma to związek z przypadającym na luty karnawałem, który dominuje w kulturze i kalendarzu świątecznym w tym kraju. Nie bez znaczenia jest też fakt, że właśnie 12 czerwca wypada wigilia dnia św. Antoniego z Padwy, który w Brazylii jest uznawany za patrona małżeństw i szczęśliwych związków. Ciekawym przykładem jest tu również japoński „biały dzień”, który przypada na 14 marca. W Japonii, Korei Południowej i na Tajwanie 14 lutego kobiety dają prezenty mężczyznom, a 14 marca mężczyźni kobietom.
Geneza walentynek nie jest jednoznaczna. Zależnie od źródła popularne są dwie wersje, z których starsza sięga czasów starożytnych.
Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest to, że u ich podstaw leży chrześcijańskie święto liturgiczne ku czci męczennika o imieniu Walenty. Wskazują na to najstarsze źródła kościelne – m.in. rzymskie martyrologia (spisy męczenników), gdzie wspomina się właśnie św. Walentego.
Część badaczy łączy datę Walentynek z dużo starszym starożytnym rzymskim świętem Luperkaliów, obchodzonym właśnie w połowie lutego jako rytuał oczyszczenia i płodności. W tym czasie czczono boginię Junonę (opiekunkę kobiet i małżeństwa), a także Pana (boga przyrody). Niemniej, inni historycy zwracają uwagę, że brakuje twardych dowodów na bezpośrednie zastąpienie Luperkaliów Dniem Świętego Walentego, a podobieństwa mogą wynikać głównie z kalendarza, a nie z konkretnych obrzędów.
Równie niejednoznaczne co sama historia święta jest też historia jego patrona. Liczne źródła wskazują na to, że istniało przynajmniej trzech męczenników o imieniu Walenty. O pierwszym z nich wiadomo jedynie tyle, że poniósł śmierć za wiarę w Afryce i był upamiętniany tego samego dnia. Z Walentynkami najczęściej łączy się jednak dwóch pozostałych – rzymskiego kapłana oraz biskupa Terni. Obaj mieli żyć w III wieku, działać na terenie dzisiejszych Włoch i ponieść męczeńską śmierć w okolicach Rzymu, dlatego w wielu przekazach ich losy są ze sobą zbieżne i trudno je jednoznacznie rozdzielić. Niekiedy uważa się też, że źródła te mogą dotyczyć tak naprawdę jednej postaci.
Z biegiem czasu wokół postaci tej narosły liczne legendy. Popularna opowieść mówi o potajemnym udzielaniu ślubów zakochanym parom mimo cesarskiego zakazu, a także o uzdrowieniu niewidomej córki strażnika więziennego. Inna wersja dodaje wątek listu pożegnalnego, który miał podpisać słowami „od Twojego Walentego” – ten motyw bywa dziś wskazywany jako możliwe źródło tradycji walentynkowych kartek. Większości tych historii nie da się jednak jednoznacznie potwierdzić, ale to właśnie one sprawiły, że z czasem św. Walenty zaczął być postrzegany jako patron zakochanych.
Mimo tak odległej historii święta pierwsze zwyczaje walentynkowe, które powiązać można z tymi obecnymi, pojawiły się dopiero w średniowiecznej Europie.
To właśnie w XIV wieku Geoffrey Chaucer wspomniał o tym dniu w kontekście zalotów dotyczących ptaków w poemacie „Parliament of Fowls”, co bez wątpienia spopularyzowało to święto. Pod koniec tego wieku powstał też pierwszy znany list miłosny, napisany przez księcia Orleanu, do żony podczas jego uwięzienia w Tower of London.
Zwyczaj przesyłania krótkich liścików miłosnych z okazji tego święta upowszechnił się w XVI–XVIII wieku w Anglii i części Francji. Były to proste kartki z odręcznie zapisanymi wierszykami, czasem z drobnymi rysunkami serc czy strzał. Z biegiem czasu takie wiadomości stawały się coraz bardziej ozdobne, a sama data zaczęła kojarzyć się z obowiązkowym gestem wobec osoby, którą darzy się uczuciem.
Przełom nastąpił w XIX wieku, gdy rozwój druku i poczty umożliwił masową produkcję kartek walentynkowych. W epoce wiktoriańskiej popularne stały się bogato zdobione kartki z koronką, wytłaczanym papierem i gotowymi sentencjami, sprzedawane w tysiącach egzemplarzy. W tym samym czasie pojawiły się pierwsze pudełka czekoladek w kształcie serca, a do tradycji doszły kwiaty, zwłaszcza czerwone róże.
W XIX i XX wieku zwyczaj ten przeniósł się z Europy do Ameryki Północnej wraz z brytyjskimi i szkockimi osadnikami. Tam też szybko przekształcił się w masowe, komercyjne święto z kartkami, słodyczami i specjalnymi akcjami handlowymi. Po II wojnie światowej, wraz z globalizacją, zaczął pojawiać się w kolejnych krajach. W Polsce przyjął się dopiero w latach 90. XX wieku jako dzień, w którym wręcza się kartki, drobne upominki i organizuje tematyczne wydarzenia.
Dzień zakochanych to bez wątpienia święto, które można skojarzyć z licznymi symbolami. Wśród najpopularniejszych znajdują się:
Współcześnie Walentynki kojarzą się przede wszystkim z czasem spędzonym we dwoje i prostymi sposobami na okazanie uczuć. Najczęściej łączy się tu drobny prezent z jakąś formą wspólnego wieczoru – romantyczną kolacją w restauracji albo spokojnym planem w domu, z ulubionym jedzeniem i chwilą tylko dla siebie.
Szukasz wyjątkowego prezentu na dzień zakochanych? Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą walentynek w Sopocie. Oferujemy pobyt w eleganckim pokoju z kolacją w restauracji Waterside, które można połączyć z romantycznym spacerem nad morzem.
Wśród popularnych upominków walentynkowych dominują kwiaty, czekoladki, czy kartki z krótkim wyznaniem. Coraz częściej zamiast rzeczy wybiera się również pakiety pozwalające na wspólne spędzanie czasu. Mogą to być bilety do kina czy teatru, wspólny wyjazd na weekend, pobyt w hotelu ze strefą SPA, oraz masaż dla dwojga. Niezależnie od formy najważniejsze zawsze pozostaje to, aby jasno pokazać drugiej osobie, że jest ważna.
Sprawdź również: Co można robić w walentynki?
Sposób świętowania wygląda nieco inaczej w różnych krajach. Zawsze jednak towarzyszy temu motyw okazywania uczuć:
Obecnie, w czasach, gdy niemal każdy się spieszy, walentynki stanowią doskonały pretekst do tego, aby zwolnić i skupić się wyłącznie na swojej drugiej połówce. Dzień Świętego Walentego to moment, w którym wiele osób świadomie planuje wspólny wieczór, drobny walentynkowy prezent, czy romantyczną kolację, po to tylko, aby spędzić więcej czasu we dwoje niż na co dzień.
Historycznie to chrześcijańskie święto liturgiczne ku czci św. Walentego, męczennika. Dzisiaj w praktyce w większości krajów funkcjonuje głównie jako świeckie, romantyczno-kulturowe święto miłości.
Nazwa wywodzi się od imienia św. Walentego (łac. Valentinus) – wczesnochrześcijańskiego męczennika.
Już w średniowieczu pojawił się zwyczaj wysyłania listów miłosnych z okazji tego dnia, a od XVIII–XIX wieku upowszechniły się kartki, kwiaty i słodycze. Dziś prezenty te są prostym, zakorzenionym w tradycji sposobem na symboliczne okazanie sympatii i miłości.
Relikwie św. Walentego są rozproszone w wielu miejscach Europy: m.in. w bazylice Santa Maria in Cosmedin w Rzymie, w bazylice św. Walentego w Terni oraz w kościele karmelitów Whitefriar Street w Dublinie. Fragment czaszki św. Walentego znajduje się też w kościele Wniebowzięcia NMP w Chełmnie.
Nie – wprost wywodzą się z chrześcijańskiego wspomnienia św. Walentego. Istnieje hipoteza, że data mogła nakładać się na dawne rzymskie Luperkalia, ale związek jest dyskusyjny i wielu historyków uważa go za nieudowodniony. Tak więc stwierdzenie, że walentynki są pogańskim świętem „przebranym” za chrześcijańskie, jest nieprawdą.